پیکوگاید
شبکه / میکروتیک

راهنمای جامع میکروتیک: از اولین اتصال تا شبکه‌ی سازمانی

آموزش میکروتیک از پایه؛ RouterOS و SwOS، خانواده‌های سخت افزاری از hEX تا CCR، لایسنس RouterOS و CHR و مسیر یادگیری از کانفیگ اولیه تا VLAN، فایروال و بکاپ.

نوشته‌ی تیم پیکوگاید آخرین بازبینی فنی: ۴ دقیقه مطالعه
در این صفحه
  1. RouterOS و SwOS
  2. خانواده‌های سخت افزاری
  3. لایسنس RouterOS
  4. ابزارهای مدیریت
  5. مسیر یادگیری
  6. دوره‌ها و مدارک رسمی
  7. سه قاعده برای هر روتر میکروتیک

میکروتیک (MikroTik) شرکتی از لتونی است که روتر، سوییچ و تجهیزات بی‌سیم می‌سازد و سیستم عامل همه‌ی آن‌ها RouterOS است. قیمت مناسب، انعطاف زیاد و این که یک سیستم عامل از روتر کوچک دفتر تا روتر هسته‌ی یک ISP را پوشش می‌دهد، میکروتیک را به یکی از رایج‌ترین تجهیزات شبکه در ایران تبدیل کرده است. این صفحه نقطه‌ی شروع است؛ مسیر یادگیری و همه‌ی راهنماهای میکروتیک پیکوگاید در انتهای آن آمده‌اند.

RouterOS و SwOS

  • RouterOS: سیستم عامل کامل روترها و بیشتر سوییچ‌های میکروتیک؛ مسیریابی (OSPF، BGP)، فایروال، VPN، مدیریت پهنای باند، hotspot، وایرلس و بسیاری قابلیت دیگر. نسخه‌ی فعلی نسخه‌ی ۷ است.
  • SwOS: سیستم عامل ساده‌ی سوییچ‌های سری CSS؛ فقط قابلیت‌های سوییچینگ (VLAN، LAG، mirroring) با رابط وب.
  • CHR (Cloud Hosted Router): همان RouterOS به صورت ماشین مجازی، برای اجرا روی ESXi، Proxmox، Hyper-V یا سرور ابری.

خانواده‌های سخت افزاری

خانواده کاربرد نمونه
hEX روتر سیمی کوچک برای دفتر و شعبه hEX، hEX S
hAP روتر با وای فای برای خانه و دفتر کوچک hAP ax² و ax³
RB5009 روتر میان رده با پورت 2.5 و 10 گیگابیت RB5009UG+S+IN
CCR (Cloud Core Router) روتر پرقدرت برای شرکت‌ها و ISPها CCR2004، CCR2116، CCR2216
CRS (Cloud Router Switch) سوییچ با RouterOS CRS326، CRS354، CRS518
CSS (Cloud Smart Switch) سوییچ ساده با SwOS CSS326، CSS610
cAP، wAP access point سقفی و دیواری cAP ax، wAP ax

مقایسه‌ی دقیق‌تر روترها و انتخاب مدل مناسب موضوع یک راهنمای جداگانه است. قاعده‌ی کلی: توان پردازشی لازم به حجم ترافیک، تعداد قوانین فایروال و queue، و رمزنگاری VPN بستگی دارد، نه فقط سرعت پورت‌ها.

لایسنس RouterOS

روی سخت افزار میکروتیک، لایسنس همراه دستگاه است و خرید جداگانه لازم نیست. سطح لایسنس (level) تعیین می‌کند دستگاه چه محدودیت‌هایی دارد؛ مثلاً حداکثر تعداد تونل‌ها یا کاربران hotspot. بیشتر روترها و سوییچ‌های امروزی level 4 تا 6 دارند که برای تقریباً همه‌ی کاربردهای سازمانی کافی است.

برای CHR لایسنس بر اساس سرعت است:

لایسنس CHR سقف سرعت هر اینترفیس
free 1 Mbps
p1 1 Gbps
p10 10 Gbps
p-unlimited بدون محدودیت

CHR رایگان برای آزمایشگاه و یادگیری مناسب است.

ابزارهای مدیریت

  • Winbox: برنامه‌ی گرافیکی اصلی مدیریت؛ اتصال با MAC حتی بدون IP.
  • WebFig: همان رابط Winbox در مرورگر.
  • Terminal و SSH: خط فرمان RouterOS؛ همه‌ی دستورهای راهنماهای پیکوگاید برای کپی در همین محیط نوشته شده‌اند.
  • API و REST API: برای خودکارسازی و اتصال به سیستم‌های مدیریت.

مسیر یادگیری

راهنماها را به همین ترتیب دنبال کنید:

مرحله راهنما نتیجه
۱ Winbox: آشنایی و تنظیمات امن اتصال امن به روتر
۲ کانفیگ اولیه‌ی روتر میکروتیک در RouterOS 7 اینترنت، DHCP، DNS، NAT و فایروال پایه
۳ فایروال میکروتیک: filter، NAT و mangle درک کامل فایروال و port forwarding
۴ VLAN در میکروتیک با bridge VLAN filtering شبکه‌های جدا برای کاربران و مهمان‌ها
۵ Load balancing چند اینترنت با PCC استفاده هم‌زمان از چند اینترنت
۶ پشتیبان گیری: فرق backup و export بکاپ خودکار و خارج از دستگاه

بعد از این مسیر، بسته به نیاز شبکه:

اگر با مفاهیم پایه‌ی شبکه آشنا نیستید، پیش از این مسیر آدرس دهی IP و subnetting و VLAN چیست و چطور پیکربندی می‌شود را بخوانید.

دوره‌ها و مدارک رسمی

میکروتیک مدارک رسمی خود را از طریق مراکز آموزشی مجاز ارائه می‌دهد. مدرک پایه MTCNA است و بعد از آن مدارک تخصصی برای مسیریابی (MTCRE)، وایرلس (MTCWE)، مدیریت ترافیک (MTCTCE)، مدیریت کاربران (MTCUME) و شبکه‌های بزرگ (MTCINE) وجود دارد.

سه قاعده برای هر روتر میکروتیک

منابع

  1. MikroTik — Products mikrotik.com
  2. MikroTik Documentation — RouterOS license keys help.mikrotik.com
  3. MikroTik Documentation — Cloud Hosted Router, CHR help.mikrotik.com
MikroTik RouterOS