قاعده‌ی 3-2-1 و طراحی بکاپ سازمانی

3-2-1 یعنی از هر داده‌ی مهم سه نسخه داشته باشید (داده‌ی اصلی و دو بکاپ)، روی دو نوع ذخیره ساز متفاوت، و یک نسخه خارج از محل اصلی. نسخه‌ی امروزی این قاعده دو شرط دیگر هم دارد: یک نسخه immutable یا جدا از شبکه، و صفر خطا در تست بازیابی. به آن 3-2-1-1-0 می‌گویند.

چرا هر عدد مهم است#

قبل از طراحی: RPO و RTO#

• RPO (Recovery Point Objective): حداکثر مقدار داده‌ای که از دست دادنش قابل قبول است. RPO ۲۴ ساعت یعنی بکاپ شبانه کافی است؛ RPO ۱۵ دقیقه یعنی به replication یا بکاپ لاگ دیتابیس نیاز دارید.
• RTO (Recovery Time Objective): حداکثر زمانی که سرویس می‌تواند از دسترس خارج باشد. RTO چهار ساعت با بازیابی ۲۰ ترابایت از اینترنت کند، عملی نیست.

این دو عدد را برای هر سرویس با مدیر آن کسب وکار تعیین کنید، نه با حدس تیم IT. همه‌ی سرویس‌ها RPO و RTO یکسانی ندارند.

اجزای یک طراحی معمول#

نگه داری GFS#

به جای نگه داشتن همه‌ی بکاپ‌های روزانه، از الگوی GFS استفاده کنید: روزانه‌ها برای چند هفته، یک نسخه‌ی هفتگی برای چند ماه، یک نسخه‌ی ماهانه برای یک سال و یک نسخه‌ی سالانه برای چند سال. فضای لازم را کم می‌کند و همچنان امکان برگشت به نقطه‌های قدیمی را می‌دهد.

immutability: سد اصلی در برابر باج افزار#

باج افزارهای امروزی پیش از رمزگذاری، سراغ کنسول بکاپ و مخزن‌ها می‌روند. بکاپ immutable بکاپی است که تا پایان دوره‌ی تعیین شده هیچ کس نمی‌تواند پاکش کند، حتی مدیر سیستم.

روش‌های رایج:

• object storage با object lock (در حالت compliance، نه governance).
• مخزن سخت شده‌ی لینوکسی که نرم افزار بکاپ فایل‌ها را روی آن غیرقابل تغییر علامت می‌زند.
• نوار که بعد از نوشتن از دستگاه خارج می‌شود.

حساب‌ها و دسترسی#

• کنسول و مخزن بکاپ را به دامنه‌ی Active Directory اصلی وصل نکنید؛ مهاجمی که مدیر دامنه شده، نباید مدیر بکاپ هم باشد.
• برای کنسول بکاپ ورود دومرحله‌ای بگذارید.
• رمز رمزگذاری بکاپ را جای امنی خارج از خود سیستم بکاپ نگه دارید؛ بکاپ رمزگذاری شده بدون رمز، بکاپ نیست.

تست بازیابی#

«۰» در 3-2-1-1-0 مهم‌ترین بخش است. بکاپی که بازیابی‌اش تست نشده، فقط یک فرض است.

• هر ماه چند فایل و حداقل یک ماشین مجازی کامل را در محیط جدا بازیابی کنید.
• هر سال یک تمرین کامل انجام دهید: فرض کنید سایت اصلی از دست رفته و زمان واقعی بازگرداندن سرویس‌های حیاتی را اندازه بگیرید. آن را با RTO مقایسه کنید.
• نتیجه‌ی هر تست را ثبت کنید.

نمونه: دفتری با ۱۰ ماشین مجازی#

1. بکاپ شبانه‌ی همه‌ی ماشین‌ها روی یک NAS جدا در اتاق سرور؛ نگه داری ۱۴ روز.
2. کپی هفتگی خودکار به object storage در یک دیتاسنتر دیگر با object lock ۹۰ روزه.
3. بکاپ لاگ دیتابیس هر ۱۵ دقیقه برای سرور حسابداری که RPO کوتاه‌تری دارد.
4. تست بازیابی ماهانه و یک تمرین کامل در سال.

برای انتخاب NAS بکاپ، Synology یا QNAP را ببینید.

چک لیست#

• RPO و RTO هر سرویس مکتوب شده است.
• سه نسخه، دو نوع ذخیره ساز، یک نسخه خارج از محل.
• حداقل یک نسخه immutable یا آفلاین.
• کنسول بکاپ جدا از دامنه‌ی اصلی و با ورود دومرحله‌ای.
• رمز رمزگذاری بکاپ جای امن و جدا ثبت شده.
• هشدار برای بکاپ ناموفق به کسی می‌رسد که واقعاً آن را می‌بیند.
• تست بازیابی ماهانه انجام و ثبت می‌شود.