نصب ESXi و vCenter 9.1: از DCUI تا ساخت کلاستر

نسخه‌ی فعلی vSphere در مهر ۱۴۰۵، 9.1 است: ESX 9.1 و vCenter 9.1 در ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ (۱۲ مه ۲۰۲۶) همراه VMware Cloud Foundation 9.1 منتشر شدند و آخرین به روزرسانی آن‌ها 9.1.1 در ۱۲ شهریور ۱۴۰۵ است. شاخه‌ی 8.0 Update 3 هم هنوز پشتیبانی عمومی دارد و تا اکتبر ۲۰۲۷ وصله می‌گیرد. مسیر نصب در هر دو یکی است: ESX را از ISO روی سرور نصب می‌کنید، شبکه‌ی مدیریت را در DCUI (کنسول متنی هاست) تنظیم می‌کنید، vCenter را با installer گرافیکی در دو مرحله روی همان هاست مستقر می‌کنید و بعد datacenter، کلاستر و هاست‌ها را در vSphere Client می‌سازید. Broadcom در مستندات نسخه‌ی 9 به جای ESXi نام ESX را به کار می‌برد؛ منظور همان hypervisor است. اگر هنوز بین پلتفرم‌ها تصمیم نگرفته‌اید، مقایسه‌ی VMware، Proxmox و Hyper-V را ببینید.

کدام نسخه: 9.1 یا 8.0 Update 3#

در نسخه‌ی 9 سخت افزارهای قدیمی‌تر محدود شده‌اند. طبق KB 318697، installer نسخه‌ی 9.x روی Xeon E5-2600 v4 و E5-1600 v4 (Broadwell)، Xeon D-1500 و Xeon E3-1200 v6 نصب نمی‌شود. Xeon Scalable نسل ۲ (Cascade Lake) و AMD EPYC 7001 و 7002 در 9.x در حالت deprecated هستند: پشتیبانی می‌شوند، installer هشدار می‌دهد و در نسخه‌ی اصلی بعدی حذف می‌شوند. Skylake-SP (Xeon Scalable نسل ۱، مثلاً در DL380 Gen10) ابتدا در 9.0 کنار گذاشته شده بود، ولی Broadcom در به روزرسانی ۲۷ شهریور ۱۴۰۵ در KB 428874 پشتیبانی آن را در حالت deprecated به کل 9.x گسترش داد. تفاوت نسل‌های سرور در مقایسه‌ی DL380 Gen10 و Gen11 آمده است.

برای نصب تازه روی سخت افزار پشتیبانی شده، 9.1 را انتخاب کنید. اگر پردازنده در فهرست حذف شده است یا محیط فعلی با license keyهای نسخه‌ی 8 کار می‌کند، 8.0 U3 را نصب کنید و ارتقا را پیش از اکتبر ۲۰۲۷ برنامه ریزی کنید. جزئیات مدل لایسنس در تغییرات لایسنس VMware بعد از Broadcom آمده است.

سخت افزار مورد نیاز ESX#

• SD و USB: برای boot bank هنوز پشتیبانی می‌شوند، ولی نگه داشتن پارتیشن ESX-OSData روی آن‌ها در حال حذف است. کنار آن‌ها یک دیسک ماندگار دست کم 128 GB بگذارید؛ در غیر این صورت هشدار Secondary persistent device not found می‌بینید.
• سازگاری: هر هاست دیسک بوت خودش را می‌خواهد و مدل سرور، کارت شبکه و کنترلر ذخیره سازی باید در Broadcom Compatibility Guide باشند.

پیش از نصب این موارد را آماده کنید:

• رکورد DNS از نوع A و PTR برای هر هاست و برای vCenter؛ مثلاً esx01.corp.example.com و vcsa01.corp.example.com.
• IP ثابت برای شبکه‌ی مدیریت و شماره‌ی VLAN آن.
• دو یا سه سرور NTP در دسترس.
• دسترسی کنسول از راه دور (iLO یا iDRAC) برای نصب با Virtual Media؛ راه اندازی iLO در راهنمای iLO در سرورهای HPE آمده است.
• یک logical drive با RAID 1 برای بوت، اگر کنترلر RAID دارید (ساخت RAID در سرورهای HPE).

دانلود و بررسی ISO#

ISO را از Broadcom Support Portal با حسابی که مجوز دانلود محصول را دارد بگیرید. در نسخه‌ی 9 نام فایل این قالب را دارد: VMware-VMvisor-Installer-<x.y.z.a.build>.x86_64.iso. مقدار SHA256 فایل را با عدد صفحه‌ی دانلود مقایسه کنید:

Get-FileHash .\VMware-VMvisor-Installer-9.1.1.0.25714478.x86_64.iso -Algorithm SHA256

نصب ESX#

1. ISO را از Virtual Media یا USB بوت کنید. ساعت سخت افزاری سرور را پیش از نصب روی UTC بگذارید.
2. در صفحه‌ی خوش آمد Enter را بزنید و EULA را بپذیرید.
3. در صفحه‌ی Select a Disk to Install or Upgrade دیسک مقصد را انتخاب کنید. با F1 جزئیات دیسک را ببینید؛ به ترتیب فهرست اعتماد نکنید، چون ترتیب را BIOS یا UEFI تعیین می‌کند.
4. نوع صفحه کلید را انتخاب و رمز root را وارد کنید.
5. در صفحه‌ی Confirm Install کلید F11 را بزنید.
6. بعد از پایان نصب، رسانه را جدا کنید، Enter را برای ریبوت بزنید و دیسک نصب را اولین گزینه‌ی بوت بگذارید.

اگر دیسک SD یا USB انتخاب کنید، installer یک دیسک ماندگار با دست کم 32 GB فضای آزاد برای ESX-OSData می‌خواهد.

تنظیم شبکه‌ی مدیریت در DCUI#

بعد از بوت، DCUI روی کنسول سرور نمایش داده می‌شود. ESX در اولین بوت vmnic0 را برای مدیریت انتخاب و از DHCP آدرس می‌گیرد. در DCUI کلید F2 تنظیمات را باز می‌کند، F12 برای خاموش یا ریبوت است، Enter ذخیره می‌کند و Esc بدون ذخیره خارج می‌شود. با F2 و رمز root وارد شوید و Configure Management Network را باز کنید:

1. Network Adapters: کارت متصل به شبکه‌ی مدیریت را با Space انتخاب کنید. انتخاب دو کارت، failover و load balancing می‌دهد.
2. VLAN (optional): اگر پورت سوییچ trunk است، شماره‌ی VLAN مدیریت (1 تا 4094) را وارد کنید.
3. IP Configuration: گزینه‌ی Set static IP address and network configuration را انتخاب کنید و IP، subnet mask و gateway را بدهید؛ مثلاً 192.0.2.11، 255.255.255.0 و 192.0.2.1.
4. DNS Configuration: سرورهای DNS (مثلاً 192.0.2.53) و hostname کامل هاست (esx01.corp.example.com) را وارد کنید. در Custom DNS Suffixes دامنه را بگذارید.
5. با Esc خارج شوید و درخواست اعمال تغییر و راه اندازی مجدد شبکه‌ی مدیریت را با Y تأیید کنید.

سپس Test Management Network را اجرا کنید. این آزمون gateway و سرورهای DNS را ping می‌کند و hostname هاست را resolve می‌کند؛ هر سه باید OK باشند. SSH را فقط هنگام نیاز از Troubleshooting Options → Enable SSH روشن کنید و بعد خاموش کنید.

تنظیم NTP روی هاست#

vCenter و SSO به ساعت یکسان وابسته‌اند و installer هم هماهنگی زمان بین NTP و هاست مقصد را پیش نیاز می‌داند. پیش از استقرار vCenter، NTP هاست اول را تنظیم کنید. در Host Client (https://esx01.corp.example.com/ui) مسیر Manage → System → Time & date → Edit NTP Settings را باز کنید، گزینه‌ی Use Network Time Protocol را انتخاب کنید، Startup Policy را Start and stop with host بگذارید و سرورها را وارد کنید. سپس در تب Services سرویس ntpd را Start کنید.

از ESXi 7.0 Update 3 به بعد فایل /etc/ntp.conf فقط خواندنی است و از shell باید esxcli را به کار ببرید:

esxcli system ntp set -s ntp1.corp.example.com -s ntp2.corp.example.com -e 1
esxcli system ntp get

استقرار vCenter#

vCenter یک appliance لینوکسی است که روی ESX 8.0 یا جدیدتر (یا روی یک vCenter 8.0 به بعد) مستقر می‌شود. installer گرافیکی را از روی یک کامپیوتر ویندوز، لینوکس یا macOS در همان شبکه اجرا می‌کنید.

اندازه‌ی appliance#

فضای پیش فرض دیسک برای Tiny حدود 619 GB و برای Small حدود 734 GB است. با گزینه‌ی Thin Disk Mode این فضا یک جا گرفته نمی‌شود. برای هاستی با بیش از 512 LUN و 2048 path اندازه‌ی Large یا X-Large لازم است.

بررسی DNS پیش از شروع#

اگر برای appliance نام FQDN می‌دهید، Broadcom رکورد A و PTR را الزامی می‌داند. هر دو را از همان کامپیوتری که installer را اجرا می‌کند بسنجید:

nslookup -nosearch -nodefname vcsa01.corp.example.com
nslookup -nosearch -nodefname 192.0.2.20

دستور دوم باید FQDN کامل را برگرداند. هاست مقصد نباید در lockdown mode یا maintenance mode باشد.

مرحله‌ی ۱: استقرار OVA#

1. ISO نصب vCenter را mount کنید و از پوشه‌ی vcsa-ui-installer زیرپوشه‌ی سیستم عامل را باز کنید: win32\installer.exe، lin64/installer یا mac/Installer.app.
2. Install را بزنید، معرفی را بخوانید و مجوز را بپذیرید.
3. هاست مقصد: FQDN یا IP هاست ESX، پورت 443، کاربر root و رمز آن. هشدار گواهی را با بررسی thumbprint بپذیرید.
4. Set up appliance VM: نام ماشین (حداکثر ۸۰ نویسه، بدون %، \ و /) و رمز root appliance (دست کم ۸ نویسه با حرف کوچک و بزرگ، عدد و نماد).
5. اندازه‌ی deployment و storage را انتخاب کنید.
6. datastore مقصد را انتخاب و در صورت نیاز Enable Thin Disk Mode را تیک بزنید.
7. Configure network settings: port group، IPv4، حالت static، FQDN، IP، prefix، gateway و DNS. Broadcom نام FQDN را توصیه می‌کند؛ روی هاست تنها، distributed port group غیر ephemeral در فهرست دیده نمی‌شود. پورت‌های HTTP و HTTPS را پیش فرض (80 و 443) نگه دارید؛ پورت فقط هنگام نصب قابل تغییر است.
8. Finish را بزنید و بعد از پایان استقرار OVA، Continue را بزنید.

اگر در این نقطه installer را ببندید، مرحله‌ی دوم را از https://vcsa01.corp.example.com:5480 ادامه دهید.

مرحله‌ی ۲: راه اندازی appliance#

1. Time synchronization: گزینه‌ی Synchronize time with NTP servers را انتخاب کنید و نام سرورها را با ویرگول جدا کنید. گزینه‌ی دیگر هماهنگی با ساعت هاست ESX است.
2. SSH access: پیش فرض خاموش است؛ خاموش بماند مگر برای عیب یابی.
3. SSO: برای vCenter اول Create a new Single Sign-On domain را انتخاب کنید، نام دامنه را با حروف کوچک بدهید (مثلاً vsphere.local) و رمز administrator@vsphere.local را تعیین کنید. پیوستن به دامنه‌ی SSO موجود، Enhanced Linked Mode را با vCenter دیگر فعال می‌کند.
4. درباره‌ی CEIP تصمیم بگیرید، تنظیم‌ها را مرور و Finish را بزنید.

بعد از پایان، vSphere Client در https://vcsa01.corp.example.com/ui در دسترس است و مدیریت خود appliance (VAMI) روی پورت 5480.

در نسخه‌ی 9 محیط تا ۹۰ روز در حالت ارزیابی کار می‌کند. لایسنس را از طریق VCF Operations به vCenter می‌دهید و هاست‌های متصل به آن خودکار لایسنس می‌گیرند.

قدم‌های اول در vSphere Client#

با administrator@vsphere.local وارد شوید و به ترتیب پیش بروید:

1. Datacenter: روی vCenter کلیک راست و New Datacenter را انتخاب کنید.
2. Cluster: روی datacenter کلیک راست و New Cluster را بزنید. نام بدهید و vSphere DRS و vSphere HA را روشن کنید؛ vSAN را فقط اگر دیسک و شبکه‌ی آن را آماده کرده‌اید. در 9.0 کلاستر با image مدیریت می‌شود و ساده‌ترین روش، Extract an image from a new host است: مشخصات هاست اول را می‌دهید، vSphere Lifecycle Manager نسخه‌ی ESX و افزونه‌های سازنده را از آن استخراج می‌کند و با تیک Also move selected host to cluster همان هاست وارد کلاستر می‌شود. شرط این روش، قرار داشتن ESX-OSData هاست روی یک دیسک NVMe، SSD یا HDD اختصاصی است.
3. افزودن هاست‌ها: روی کلاستر کلیک راست و Add Hosts را بزنید، FQDN و رمز root هر هاست را بدهید و thumbprint گواهی را تأیید کنید. هاست را با FQDN اضافه کنید، نه IP.
4. NTP همه‌ی هاست‌ها: در Host → Configure → System → Time Configuration گزینه‌ی Network Time Protocol را با همان سرورهای هاست اول تنظیم کنید. بیش از یک سرور NTP بدهید تا با از دست رفتن یکی، ساعت هاست رها نشود.

مشکلات رایج#

• installer نسخه‌ی 9 روی سرور متوقف می‌شود: پردازنده در فهرست Discontinued در KB 318697 است. روی این سرور 8.0 U3 را نصب کنید.
• مرحله‌ی ۱ vCenter با خطای شبکه یا گواهی شکست می‌خورد: رکورد PTR وجود ندارد یا FQDN داده شده با DNS نمی‌خواند. nslookup بخش قبل را تکرار کنید.
• خطای ورود SSO یا گواهی نامعتبر بعد از نصب: ساعت vCenter و هاست‌ها اختلاف دارد. NTP را روی appliance و همه‌ی هاست‌ها بررسی کنید.
• هاست مقصد در installer انتخاب نمی‌شود: هاست در lockdown یا maintenance mode است، یا در کلاستر DRS با حالت fully automated قرار دارد.

قدم بعدی#

بعد از ساخت کلاستر، پشتیبان گیری فایلی vCenter را از VAMI روی پورت 5480 زمان بندی کنید و یک ماشین آزمایشی را بین هاست‌ها با vMotion جا به جا کنید تا شبکه‌ی vMotion و datastoreهای مشترک تأیید شوند. اگر برنامه‌ی خروج از VMware را دارید، مهاجرت از VMware به Proxmox انتقال ماشین‌ها از همین هاست‌ها را توضیح می‌دهد.