DeepSeek در برابر ChatGPT: تفاوتها و کاربردها
DeepSeek یا ChatGPT؟ فرق دو سرویس در توانایی، هزینهی API، دسترسی از ایران، حریم خصوصی و اجرا روی سرور داخلی، و انتخاب برای کاربر، برنامه نویس و سازمان.
در این صفحه
ChatGPT ابزار کاملتری است: تصویر میسازد، صحبت میکند، در وب جستجو میکند و بزرگترین مجموعهی قابلیتها را دارد. DeepSeek در کدنویسی و استدلال به آن نزدیک است، API آن بسیار ارزانتر است و مهمتر از همه، وزنهای مدلش منتشر شده؛ یعنی سازمان میتواند آن را روی سرور خودش و بدون خروج داده اجرا کند. برای کاربر ایرانی، تفاوت دیگری هم مهم است: ChatGPT ایران را در فهرست کشورهای پشتیبانی شده ندارد.
مقایسهی کلی
| DeepSeek | ChatGPT | |
|---|---|---|
| شرکت | DeepSeek (چین) | OpenAI (آمریکا) |
| وزن مدل منتشرشده | بله | خیر |
| اجرای روی سرور داخلی | ممکن | ممکن نیست |
| هزینهی API | بسیار پایین | بالاتر |
| context مدل اصلی | ۱ میلیون توکن | حدود ۱ میلیون توکن |
| ساخت تصویر و حالت صوتی | محدود | کامل |
| پشتیبانی رسمی از کاربران ایران | محدودیت اعلام شدهای ندارد | خیر |
| محل نگه داری دادهی نسخهی آنلاین | چین | آمریکا |
توانایی
در کارهای متنی، کدنویسی و ریاضی، مدلهای V4 DeepSeek با بهترین مدلهای آمریکایی رقابت میکنند و در بعضی آزمونها به آنها رسیدهاند. ChatGPT در مجموع قابلیتها جلوتر است: ساخت و ویرایش تصویر، گفتگوی صوتی زنده، تحلیل فایلهای مختلف و ابزارهای کار گروهی.
برای کارهای روزمرهی یک مهندس IT (نوشتن اسکریپت، توضیح یک خطا، خلاصه کردن مستندات) هر دو کار را انجام میدهند. تفاوت را با سؤالهای واقعی خودتان بسنجید.
چرا منتشر شدن وزن مدل مهم است
وقتی وزنهای یک مدل منتشر میشود، هر کسی میتواند آن را دانلود و روی سخت افزار خودش اجرا کند. برای سازمان این یعنی:
- داده از سازمان خارج نمیشود. پرسشها، اسناد و کدها روی سرور خودتان پردازش میشوند.
- وابستگی به دسترسی خارجی نیست. قطعی اینترنت بین الملل یا تحریم سرویس را از کار نمیاندازد.
- امکان تطبیق: میشود مدل را با دادههای سازمان fine-tune کرد یا با RAG به اسناد داخلی وصل کرد.
برای اجرای عملی یک مدل با وزن باز روی سرور، آموزش Ollama را ببینید.
حریم خصوصی
دو حالت استفاده از DeepSeek را از هم جدا کنید:
- اپلیکیشن و سایت DeepSeek: طبق سیاست حریم خصوصی شرکت، داده روی سرورهایی در چین نگه داری میشود. برای اطلاعات کاری و حساس مناسب نیست.
- مدل DeepSeek روی سرور خودتان: داده به هیچ سرور خارجی نمیرود. از نظر حریم خصوصی امنترین حالت ممکن است.
دربارهی ChatGPT هم همین منطق برقرار است: هر چیزی که وارد میکنید به سرورهای OpenAI میرود. نسخههای سازمانی تعهدات قویتری دربارهی استفاده نکردن از داده برای آموزش دارند.
محدودیت محتوایی
مدلهای DeepSeek در پاسخ به برخی موضوعات سیاسی مرتبط با چین، محدودیتهایی مطابق قوانین آن کشور دارند. برای کارهای فنی این محدودیت معمولاً دیده نمیشود.
کدام را انتخاب کنیم؟
| کاربر | پیشنهاد |
|---|---|
| کاربر شخصی که ابزار همه کاره با تصویر و صدا میخواهد | ChatGPT، اگر دسترسی دارید |
| برنامه نویسی که API ارزان برای حجم بالا میخواهد | DeepSeek |
| سازمانی که داده نباید از آن خارج شود | DeepSeek (یا مدل متن باز دیگر) روی سرور داخلی |
| سازمان داخل ایران که دسترسی پایدار میخواهد | مدل با وزن باز روی زیرساخت داخلی |
برای مقایسهی کاملتر با Claude و Gemini هم، مقایسهی ChatGPT، Claude، Gemini و DeepSeek را ببینید.
منابع
- DeepSeek (chatbot) (Wikipedia) en.wikipedia.org
- ChatGPT (Wikipedia) en.wikipedia.org
- Three reasons why DeepSeek's new model matters (MIT Technology Review, April 2026) www.technologyreview.com